Cache Çakışmaları: İçerik Karmaşasının Webmaster Sırları[/HEADING=1]

Merhaba, sayfanızın hızlı yüklenmesini arzu ederseniz, cache bir kahramandır – ama bu kahraman bazen gizli bir anti-kahraman hâline bürünebilir.

[BR]

## 1. Cache Çakışması Nedir?

Peki, cache çakışması anlamında neyi kast ediyoruz? Basitçe ifade etmek gerekirse: aynı URL’ye, farklı kaynak biçimleri veya içerik değişiklikleri yaşandığında, sunucu veya CDN, hangi sürümü göndereceğine karar vermek zorunda kalır.

- **Statik Çatışma:** Aynı `style.css` dosyası, farklı konfigürasyonlarla aynı adla sunulursa.
- **Önade vs. Genişletme Çatışması:** Dinamik içerik (`/api/user/123`) cache’e alınırken, sorgu parametreleri farklı olduğunda eski içerik taşar.

## 2. Gerçek Hayat Örneği

Bir haber sitesi, “GPT modeli ile oluşturulmuş" article.html’yi cache’lere düşürdükten sonra; ziyaretçi 3 gün önceki raporu görür, arama motorları da o eski sürümü indeksler. Sonuç? Trafik düşüşü, ortalama oturum süresi azalır.

Genişletmek için tıkla ...

Bu olayı, **Parametre Tabanlı Cache Kontrolü** ile çözemeyiz. Çünkü parametreler gerçek kullanıcıya dair bilgileri saklar. Örneğin `/api/product?id=001` yerine `/cache/product-001.json` kullanmakla çakışma önlenir.

## 3. Nasıl Tespit Edebilirsiniz?

1. **Curl ile Belge:** `/;cache-control: max-age=0` yanıtı ve kaynak sürümünü kontrol edin.
2. **Chrome DevTools**: >Network sekmesinde `>Persistent Cache` ve `>HARD 500` hatalarını kontrol edin.
3. **Log Analizi**: `Access-Log` içinde aynı URL’nin farklı referanslarla loglanması.

## 4. Çözümler

- **Cache‑Key Adlandırma Kültürü**: `{resource}-{hash}` yaklaşımı.
- **Stale‑While‑Revalidate**: Eski sürüm hızla sunulur, arka planda güncellenir.
- **Cache Bypass Rule**: Özel kullanıcı segmentleri için cache bypass.
- **Eviction Policy**: 90% TTL’de, ama kritik içerikleri “Always Fresh” olarak işaretleme.

## 5. Ne Yaptığınızdan Daha Fazlasını Kendinize Sorun

- “Cache’in hangi sürümünü gösterdiğini midim görebiliyorum?”
- “Parametre bazlı verileri cache yapıyor muyum?”
- “Kullanıcının olabildiği bilmeceyle cache revizyonu mu bir anahtar oluşturamıyorum?”

Yapılan her detay, kullanıcı deneyimini belirleyen bir hâle gelir. Cache çakışmalarını erken aşamada tespit edip, sisteminizi “Cache-in `Collision Box`” yazdırmayacak şekilde yapılandırın.

[BR]

**Unutmayın: Cache, sadece bir yardımcıdır. Özgüvenli bir yapı yönetimi, gerçek performansı getirir.**