Yapay Zekâ ile Otomatik Hukuki İmzalı Belgelendirme: Bilişim Hukukunda Yeni Çığır
### 1. Nedir Bu Otomatik İmzalı Belge?
- **AI Tabanlı İmzalama**: Metinleri otomatik olarak oluşturur, ardından dijital bir imza algoritması ile onay verir.
- **“ChatGPT‑Statement”**: Birkaç kelimeyle “Bu belge, bir dil modeline göre oluşturulup kimlik doğrulama sürecinden geçmeyi taahhüt eder” şeklinde bir içeriği otomatik imzalar.
- **Tam Otomasyon**: Tasarım, içerik, sözleşme koşulları ve imzalama hepsini tek bir akış içinde gerçekleştirir.
### 2. Yasal Geçerlilik Müsade olup Müsade Degil?
| Hukuki Faktör | Türkiye’de Durum | Uluslararası (EUR 2025) | Öneri |
|----------------|-----------------|------------------------|-------|
| Dijital İmza Mevzuatı | 8/1999 sayılı Dijital İmza Kanunu (DİK) | Artık AI imzası da “güvenlik aracı” olarak kabul ediliyor | Özellikle “imzanın güvencesi” – AI definitorunun ona davetiye verildiğini belgeleyelim |
| Şeffaflık | Kötü kalpli AI modelleri tespit edilmekte; şeffaflık zorlayıcı | GDPR’da “veri sorumlusu” olarak AI’sın belirtilebilmesi | Ortak platformlar, model kodlarını ve izleme loglarını paylaşan şeffaf altyapılar geliştirilsin |
| Tümcül İkna | AI'nin davranışı reproducer? | 2025 Parsimonious/Calibrated AI modelleri yasal surette "şeffaflık PİSKİSİ var" |
### 3. Start‑Up’lar için Kırılma Noktası
- **İmzaya İlgili İş Akışı** – Yapay zeka, “eski bir imza” vs. kullanılamaz. Aksine, otomatik sistemler ilk oluşturma için bir **digital registry** kullanmalı.
- **İş Kurumu & Vergi Müşavirliği** – Belge taranıp kalıbı “dijital” bir imza ile uzayığında, **Vergi Dairesi** kayıt yerine “AI” sürümü görmek isteyecek.
- **Müvekkül Güveni** – Kişisel veriler, AI ile işleniyorsa “veri gizliliği” ve “data ministry” onayı iki adım içinde olunmalı.
### 4. Pozitif Olası Senaryolar
- **Sosyal Değerlendirme**: Yapay zekâ, belgelerin hukuki uygunluğunu anında adımlandırır.
- **Çeviri/Çoklu Dil**: Çok dilli belgeleri aynı anda imzalar; çeviri hatalarını otomatik eşleyip düzeltir.
- **Erişilebilirlik**: Engelli bireyler için otomatik metin, sesli imza teknolojisiyle entegre olur.
### 5. Kapanış
Yapay zekâ ile otomatik hukuki belgeler, yıl, noktada kara çöklük değildir; aksine gelecek için bir **acil evrim**i. **Şeffaflık**, **kriz senaryoları** ve **yasal çerçeveler** üzerine odaklanmak, bilim okumaya dayalı bileşenlerin atılabilirliğini artıracaktır.
**İlgili konular**: *Dijital Çatlaklar, AI Etik Bilimleri, Veri Koruma Hukuku*.
